Staying strong on the field: The relationship between mental resilience and cognitive and physical fatigue in professional soccer players
DOI:
https://doi.org/10.71350/jsms.93Keywords:
Cognitive fatigue, mental exhaustion, professional, mental resilience, football player.Abstract
This research aims to examine the relationship between mental resilience and perceived physical and cognitive fatigue in professional football players, and the effects of demographic variables. The research population consists of active professional football players registered with the Turkish Football Federation (TFF) in the 2025–2026 season, and the sample consists of 324 volunteer football players. Data were collected through questionnaires consisting of three sections: demographic information (age, education level, professional sports experience, league level), the Perceived Physical and Cognitive Fatigue Scale (PFPS) developed by Tekkurşun et al. (2023), and the Mental Resilience in Sport Inventory (Sheard et al., 2009) adapted into Turkish by Altıntaş and Bayar Koruç (2016). Data analysis was performed using IBM SPSS 25.0, employing frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation, Cronbach alpha, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Post Hoc (Scheffe and Gabriel), and Pearson correlation analyses. Normality of data distribution was checked using skewness and kurtosis values (p<.05). The findings showed that age, sports experience, and education level had significant effects on fatigue, but did not create significant differences in mental resilience. The league level variable did not create a significant difference in either scale. The confidence subscale of mental resilience plays a role in reducing perceived fatigue. Overall, professional football players were found to have high levels of mental resilience and relatively low levels of perceived physical and cognitive fatigue. These results highlight the importance of considering both psychological and physiological variables together for the sustainability of sports performance.
References
Akman, D. (2019). Yetişkin sporcuların imgeleme, içsel konuşma ve stresle başa çıkma biçimlerinin zihinsel dayanıklılık ile ilişkisinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Altıntaş, A., ve Bayar-Koruç, P. (2016). Sporda zihinsel dayanıklılık envanteri’nin psikometrik özelliklerinin incelenmesi (SZDE). Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 27(4), 162-171.
Bacak, İ. (2022). Eskrim sporu yapan lise ve üniversite öğrencilerinin karakter yapıları ile zihinsel dayanıklılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
Başer, B. (2019). Voleybolcularda zihinsel dayanıklılık ve sportif kendine güven. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı.
Boksem, M. A., & Tops, M. (2008). Mental fatigue: costs and benefits. Brain research reviews, 59(1), 125-139.
Boksem, M. A., Meijman, T. F., & Lorist, M. M. (2005). Effects of mental fatigue on attention: an ERP study. Cognitive brain research, 25(1), 107-116.
Capranica, L., Cama, G., Fanton, F., Tessitore, A., & Figura, F. (1992). Force and power of preferred and non-preferred leg in young soccer players. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 32(4), 358-363.
Dalay, Y. (2024). Elit Hentbolcularda Psikolojik Sağlamlık, Zihinsel Dayanıklılık ve Kaygı. Duvar Yayınları, İzmir.
Dalay, Y., ve Çembertaş E. (2026). Fitness merkezlerinde spor yapan bireylerin sosyal görünüş kaygıları ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spor & Hareket Bilimleri Dergisi. 7(1), 98-108.
Davis, P. A., Sörman, D., Carlberg, A., Rognsvåg, E. & Stenling, A. (2022). The psychophysiological influence of exertion and affect on sport-specific cognitive and physical performance. Journal of Science and Medicine in Sport, 25(9), 764-769.
De Lima, C. Z. L., de Sousa Fortes, L., Pires, D. A., Machado, H. E. S., Oliveira, A. D. S. D., Coswig, V. S. & Penna, E. M. (2025). Mental fatigue increases perception of effort but does not compromise the inhibitory control of football referees during a match simulation physical task. European Journal of Sport Science, 25(3), e12222.
Eminoğlu, D. (2020). Tohm güreşçilerinin problem çözme becerilerinin zihinsel dayanıklılıkları ile ilişkisi. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Eniseler, N. (2010). Bilimin Işığında Futbol Antrenmanı. Birleşik Matbaacılık, Manisa.
Erbaş, İ. (2023). Spor lisesi öğrencilerinin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin demografik değişkenler açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
Erdoğan, M. (2022). Besyo öğrencilerinin zihinsel dayanaklılık ve fiziksel aktivite düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Karabük Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
Eren, M. Ö., & Atlı, M. (2024). Perceived physical and cognitive terms of mental endurance in athletesrelationship with fatigue. International Journal of Eurasian Education and Culture, 9(27), 360-376.
Günay, M., ve Yüce, A. (2008). Futbol Antrenmanının Bilimsel Temelleri. Gazi Kitabevi. Baskı, Ankara.
Güzel, (2021). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
Harmancı, F. (2019). Sporda zihinsel dayanıklılık bisiklet sporcuları üzerinde bir çalışma. (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı.
Kahraman, M. Z. & İşlen, T. (2023). The effect of muscle fibril types on performance in football: A traditional review, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 8(21), 693-706.
Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Karatosun, H. (2009). Antrenmanın fizyolojik temelleri. 2. Baskı, Isparta.
Kesler, E. (2020). Elit güreşçilerde bilinçli farkındalık, sürekli optimal performans duygu durumu, spora katılım motivasyonu ve stres düzeylerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York and London: The Guilford Press
Kline, R. B. (2020). Principles and practice of structural equation modeling, Guilford Press.
Kurtay, M. (2018). Gelişim liglerinde oynayan futbolcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Hareket ve Antrenman Anabilim Dalı.
Maraşlı, H. (2018). Genç hentbolcuların zihinsel dayanıklılık ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Myers, C. S. (1937). Conceptions of mental fatigue. The American Journal of Psychology, 50(1), 296-306.
Nas, K. ve Çolakoğlu, T. (2017). Futbolcuların saldırganlık düzeyleri ile öfke tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(53), 971-977.
Pattyn, N., Van Cutsem, J., Dessy, E., & Mairesse, O. (2018). Bridging exercise science, cognitive psychology, and medical practice: Is “cognitive fatigue” a remake of “the emperor’s new clothes”? Frontiers in Psychology. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01246
Sheard, M., Golby, J., & Van Wersch, A. (2009). Progress toward construct validation of the Sports Mental Toughness Questionnaire (SMTQ). European Journal of Psychological Assessment, 25(3), 186-193.
Şahinler, Y., ve Beşler, H. K. (2021). Takım ve mücadele sporları yapan bireylerin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 5(2), 134-44.
Şimşek, B., Kartal, A., & Aktaş, S. (2023). Mental toughness levels of male and female football players. Turkish Journal of Sport and Exercise, 25(1), 92-100. https://doi.org/10.15314/tsed.1245313
Tekkurşun-Demir, G., Cicioğlu, H. İ., ve Yarayan, Y. E. (2023). Algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ölçeği’nin geliştirilmesi (AFBYÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 715-.726. https://doi.org/10.38021asbid.1220568
Ünver, D., ve Karacabey, K. (2022). Futbolda fizyolojik ve zihinsel dayanıklılık: profesyonel futbolcular üzerine bir uygulama. Uluslararası Türk Spor ve Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(2), 73-87. https://doi.org/10.55376/ijtsep.1226091
Van Cutsem, J., Marcora, S., De Pauw, K., Bailey, S., Meeusen, R. & Roelands, B. (2017). The effects of mental fatigue on physical performance: a systematic review. Sports medicine, 47, 1569-1588.
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Tayfun İşlen
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
